Αναδρομή στη μετακίνηση πληθυσμών της Κύπρου το 1974

Μετά την τουρκική στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο, η οποία ξεκίνησε στις 20 Ιουλίου 1974 και ολοκλήρωσε τη δεύτερη φάση της στις 14 Αυγούστου 1974, το νησί βίωσε μια από τις μεγαλύτερες μετακινήσεις πληθυσμών σε αναλογία με τον συνολικό πληθυσμό. Μεταξύ 162.000 και 170.000 Ελληνοκύπριοι, δηλαδή σχεδόν το ένα τρίτο του πληθυσμού, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα. Παράλληλα, περίπου 45.000 έως 60.000 Τουρκοκύπριοι που ζούσαν στο νότιο τμήμα μετακινήθηκαν προς το βορρά.

Η δημογραφική αυτή μεταβολή οριστικοποιήθηκε και οργανώθηκε βάσει της Συμφωνίας της Τρίτης Βιέννης του 1975. Ενώ πολλοί Ελληνοκύπριοι έφυγαν αμέσως λόγω των εχθροπραξιών, άλλοι εκτοπίστηκαν μεταγενέστερα λόγω των συνθηκών διαβίωσης στα κατεχόμενα. Αρχικά, περίπου 20.000 Ελληνοκύπριοι και Μαρωνίτες παρέμειναν στην Καρπασία, όμως ο αριθμός τους μειώθηκε δραστικά. Αρχειακό υλικό και μαρτυρίες δείχνουν ότι οι κάτοικοι και των δύο κοινοτήτων αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους υπό το κράτος πίεσης, παρά την επιθυμία πολλών να παραμείνουν.

Πρόσφατα, η Συμφωνία της Τρίτης Βιέννης επανήλθε στο προσκήνιο ως κρίσιμο νομικό πλαίσιο. Πρέσβης τόνισε τη δεσμευτικότητα της συμφωνίας, θέτοντας ζητήματα σχετικά με την ισχύ της και τις συνεχιζόμενες ανθρωπιστικές προεκτάσεις της κατοχής.