Ιστορικές προοπτικές για τις ειρηνευτικές προσπάθειες στην Κύπρο και τη συμφωνία Κυπριανού-Ντενκτάς του 1979

Πρόσφατα σχόλια αναδεικνύουν τη συνεχιζόμενη στασιμότητα στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού, αμφισβητώντας την αποτελεσματικότητα των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και των συμβολικών κινήσεων έναντι των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι κοινωνικές πρωτοβουλίες και δικοινοτικά φεστιβάλ χρησιμοποιούνται συχνά ως υποκατάστατα για την αντιμετώπιση των βασικών πολιτικών ζητημάτων που αφορούν τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία.

Παρέχοντας ιστορικό πλαίσιο, η προσοχή στρέφεται στη συμφωνία 10 σημείων που υπογράφηκε στις 19 Μαΐου 1979 μεταξύ του τότε Προέδρου Σπύρου Κυπριανού και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Ραούφ Ντενκτάς, υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Κουρτ Βάλντχαϊμ. Το πέμπτο σημείο της συμφωνίας έδινε προτεραιότητα στην επανεγκατάσταση των Βαρωσίων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, ανεξάρτητα από τις ευρύτερες συνταγματικές και εδαφικές διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, βρετανικά διπλωματικά έγγραφα του Σεπτεμβρίου 1979 υποδηλώνουν ότι η Τουρκία σκόπευε να εμποδίσει την εφαρμογή της. Τα αρχεία δείχνουν ότι τον Ιούνιο του 1979, ο Ραούφ Ντενκτάς απαίτησε από τους Ελληνοκύπριους να αποδεχθούν μια τουρκοκεντρική εκδοχή της διζωνικότητας, η οποία περιείχε διχοτομικά στοιχεία, ως προϋπόθεση για τη συζήτηση των Βαρωσίων, οδηγώντας τελικά στην κατάρρευση της συμφωνίας.