Το πείραμα της φυλακής του Στάνφορντ στη νέα σειρά του Netflix

Το 1971, ο ψυχολόγος Φίλιπ Ζιμπάρντο διεξήγαγε μια μελέτη στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, όπου 24 φοιτητές ανέλαβαν ρόλους κρατουμένων ή φυλάκων σε μια εικονική φυλακή. Αν και το πείραμα είχε προγραμματιστεί να διαρκέσει δύο εβδομάδες, τερματίστηκε μετά από μόλις έξι ημέρες λόγω της ολοένα και πιο καταχρηστικής συμπεριφοράς των φυλάκων προς τους κρατούμενους. Η μελέτη έχει καταστεί έκτοτε ορόσημο στις συζητήσεις σχετικά με την ερευνητική δεοντολογία και την ανάγκη διασφάλισης της προστασίας των συμμετεχόντων.

Μια νέα σειρά του Netflix δραματοποιεί αυτά τα γεγονότα, αν και κριτικοί, όπως η Μόνικα Έσσε της Washington Post, σημειώνουν ότι η σειρά δεν αναπαράγει την πλήρη σκληρότητα ή τις εξευτελιστικές τιμωρίες της αρχικής μελέτης. Παρά τις αφηγηματικές αλλαγές, η σειρά διατηρεί την κεντρική υπόθεση ότι όταν στα άτομα παρέχεται απόλυτη εξουσία χωρίς εξωτερικούς περιορισμούς, τείνουν να προτιμούν τιμωρητικές ενέργειες αντί της αυτοσυγκράτησης. Η παραγωγή εισάγει επίσης μια φανταστική ψυχολόγο που προσθέτει νέες μεταβλητές, υποδηλώνοντας ότι τα συμπεράσματα της μελέτης για την ανθρώπινη συμπεριφορά υπό καθεστώς εξουσίας παραμένουν θέμα έντονου ενδιαφέροντος.