Ο γάμος ως κοινωνικός θεσμός προϋπήρχε του Χριστιανισμού, καθώς συναντάται σε αρχαίους πολιτισμούς όπως της Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου, της Ελλάδας και της Ρώμης, με διαφορετικά νομικά έθιμα. Στη χριστιανική παράδοση, η αρχή της συζυγικής ένωσης βασίζεται στη βιβλική διήγηση της Δημιουργίας, όπου ο άνδρας ενώνεται με τη γυναίκα του για να γίνουν «σάρκα μία».

Ο Χριστιανισμός δεν ίδρυσε τον θεσμό του γάμου, αλλά τον αγίασε, με κορυφαίο γεγονός την παρουσία του Χριστού στον γάμο της Κανά, εντάσσοντάς τον έτσι στη χριστιανική ζωή. Η σημερινή ακολουθία του γάμου δεν υπήρχε εξαρχής, καθώς στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες οι πιστοί τελούσαν τον γάμο τους ακολουθώντας τους ισχύοντες ρωμαϊκούς νόμους. Η χριστιανική παράδοση θεωρεί τον έγγαμο βίο ως μία από τις μεγαλύτερες ανθρώπινες δοκιμασίες, καθώς απαιτεί καθημερινή άσκηση εγκράτειας έναντι της οργής, της υπερηφάνειας και της τάσης για επιβολή, χωρίς ωστόσο να καταργεί την προσωπικότητα του ατόμου.

Στο πλαίσιο αυτό, ο γάμος διατηρεί τη σημασία του ως πνευματικός δεσμός που υπερβαίνει την απλή κοινωνική σύμβαση.